آموزش راهبرد رسم شکل ریاضی هفتم با یک مثال
حالا بریم سراغ یک مسئله که با کمک راهبرد رسم شکل خیلی راحتتر میتوانیم آن را حل کنیم.
صورت سؤال: حاجی رضا می خواهد دور یک استخر مستطیل شکل به طول 12 متر و عرض 8 متر، یک مسیر پیاده روی به عرض 2 متر درست کند. اگر مسیر از هر چهار طرف استخر به یک اندازه باشد، مساحت مسیر پیاده روی چند متر مربع است؟
خب حاجی! 😎
اگر بخواهیم همینطوری بدون رسم شکل شروع به حساب کردن کنیم، ممکن است یک جایی قاطی کنیم که این ۲ متر را دقیقاً باید کجا اضافه کنیم.
پس طبق راهبرد رسم شکل، اول مسئله را به شکل تبدیل میکنیم.
مرحله اول: رسم شکل استخر
اول خود استخر را به صورت یک مستطیل رسم میکنیم.
طول استخر ۱۲ متر و عرض آن ۸ متر است.

اما قرار است دور تا دور استخر، یک مسیر پیادهروی با عرض ۲ متر درست شود.
یعنی این مسیر هم از سمت راست و چپ استخر ۲ متر عرض دارد و هم از سمت بالا و پایین.
مرحله دوم: پیدا کردن طول و عرض شکل بزرگتر
اینجا دقیقاً همان جایی است که رسم شکل به کمکمان میآید.
طول استخر ۱۲ متر است.
در سمت چپ استخر ۲ متر مسیر داریم و در سمت راست هم ۲ متر.
پس طول کل شکل میشود:
16=2+12+2
بنابراین طول مستطیل بزرگتر: 16 متر
حالا عرض را حساب کنیم.
عرض استخر ۸ متر است و در بالا و پایین آن هم هر کدام ۲ متر مسیر داریم.
پس:
12=2+8+2
بنابراین عرض مستطیل بزرگتر: 12 متر
مرحله سوم: مساحت کل قسمت شامل استخر و مسیر پیادهروی
حالا یک مستطیل بزرگ داریم که طول آن ۱۶ متر و عرض آن ۱۲ متر است.
پس مساحت آن:
192=12×16
یعنی مساحت استخر به همراه مسیر پیادهروی برابر است با: 192 متر مربع
مرحله چهارم: مساحت خود استخر را حساب کنیم
مساحت استخر را هم حساب میکنیم:
96=8×12
پس مساحت خود استخر: 96 متر مربع
مرحله پنجم: مساحت مسیر پیادهروی
حالا چیزی که سؤال از ما خواسته، مساحت مسیر پیادهروی است.
یعنی باید مساحت استخر را از مساحت کل کم کنیم:
96=192-96
پس جواب نهایی:
96 متر مربع
✅ پاسخ: مساحت مسیر پیادهروی برابر با ۹۶ متر مربع است.
چرا رسم شکل در این سؤال مهم بود؟
شاید بگویی:
«حاجی، خب آخرش که چند تا ضرب و تفریق کردیم! 😐 پس شکل چه کاره بود؟»
اتفاقاً قسمت مهم مسئله همینجاست. 😎
اگر شکل را رسم کنیم، خیلی راحت میبینیم که مسیر ۲ متری در دو طرف طول و دو طرف عرض قرار گرفته است.
بنابراین:
16=12+2+2
و:
12=8+2+2
اما اگر بدون شکل جلو برویم، ممکن است مثلاً اشتباهی بگوییم:
14=12+2
و مسیر را فقط از یک طرف در نظر بگیریم!
در حالی که مسیر دور تا دور استخر قرار گرفته است.
پس یکی از فایدههای مهم راهبرد رسم شکل ریاضی هفتم این است که اطلاعات مسئله را جلوی چشممان قرار میدهد و احتمال اشتباه را کمتر میکند.
فیلم تدریس راهبرد رسم شکل ریاضی هفتم
اگر با توضیح متنی هنوز کمی با این راهبرد مشکل داری، حتماً فیلم تدریس این سؤال را هم ببین.
در این فیلم، همین مسئله را به صورت مرحلهبهمرحله و با چاشنی طنز حل کردهایم تا هم روش رسم شکل را بهتر یاد بگیری و هم ببینی چطور میتوان از شکل برای پیدا کردن مسیر حل مسئله استفاده کرد. 😎
🎬 پیشنهاد میکنم قبل از رفتن سراغ سؤال بعدی، فیلم تدریس را ببینی و سعی کنی خودت هم همراه با فیلم مسئله را حل کنی.
برو به فیلم حل این سوال، به زبان فوق ساده و چاشنی طنز
نکته مهم برای حل مسائل با راهبرد رسم شکل
هر وقت در یک مسئله با طول، عرض، فاصله، مسیر، محیط، مساحت، شکلهای هندسی یا موقعیت اجسام روبهرو شدی، قبل از اینکه سریع سراغ محاسبات بروی، یک لحظه فکر کن:
آیا اگر مسئله را رسم کنم، بهتر میتوانم آن را بفهمم؟
اگر جواب «بله» است، دست به قلم شو! ✏️
لازم نیست شکل خیلی دقیق یا زیبا باشد.
مهم این است که اطلاعات مهم مسئله را روی شکل مشخص کنی.
گاهی یک مستطیل ساده میتواند چیزی را که چند خط توضیح نتوانسته به ما نشان دهد، خیلی واضح نشان دهد.
چند نکته برای دانشآموزان ریاضی هفتم
اگر میخواهی در حل مسائل راهبرد رسم شکل ریاضی هفتم قوی شوی، فقط به دنبال حفظ کردن یک روش خاص نباش.
در حل مسئله باید یاد بگیری اطلاعات مسئله را ببینی، بین آنها ارتباط پیدا کنی و بعد راه حل را انتخاب کنی.
گاهی بهترین راه، رسم شکل است.
گاهی باید الگو را پیدا کنیم.
گاهی حدس و آزمایش به کمکمان میآید.
و گاهی هم لازم است مسئله را به چند قسمت کوچکتر تقسیم کنیم.
یعنی در ریاضی قرار نیست برای همه سؤالها یک آچار داشته باشیم! 😂 باید بلد باشیم برای هر مسئله، ابزار مناسب خودش را انتخاب کنیم.
میخواهی تمام تمرینهای فصل اول را با همین روش یاد بگیری؟
این سؤال فقط یک نمونه از راهبرد رسم شکل بود.
در شوخ ریاضی، تمرینهای فصل اول ریاضی هفتم را به صورت مرحلهبهمرحله و با زبان ساده و طنز حل کردهایم تا دانشآموز فقط جواب سؤال را نبیند، بلکه روش فکر کردن برای حل مسئله را هم یاد بگیرد.
اگر در حل تمرینهای فصل اول مشکل داری و میخواهی سؤالهای کتاب را یکییکی با توضیح کامل یاد بگیری، میتوانی مجموعهٔ حل تمام تمرینهای فصل اول ریاضی هفتم با روش طنز را ببینی.
لینک محصول حل تمرین فصل اول ریاضی هفتم به روش طنز، به زودی اضافه خواهد شد.
یک پاسخ
سلام. بچهها فیلم آموزشی رو دیدید؟ چطور بود؟